จับตา! “หนี้ครัวเรือนไทย” ไตรมาส 2/2563 พุ่ง 83.8% สูงสุดในรอบ 18 ปี

ปัญหาเรื่องหนี้ครัวเรือนของคนไทยถูกพูดถึงเรื่อยมา ด้วยความกังวลที่ว่าสัดส่วนตัวเลขจะเพิ่มขึ้นสูงเรื่อย ๆ จนกลายเป็นเรื่องน่าห่วงต่อสังคม และเศรษฐกิจไทย

ในช่วงเวลาที่ผ่านมา ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 นอกจากส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจในภาพรวมแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของชีวิตผู้คนส่วนใหญ่อีก ทั้งในเรื่องความเสี่ยงที่จะตกงาน รายได้ลดลง แต่รายจ่ายต่าง ๆ ยังคงเท่าเดิม

ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศ พบว่าสถิติหนี้ครัวเรือนไทยในไตรมาส 2/2563 มีตัวเลขอยู่ที่ 13.58 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 92,182 ล้านบาท แบ่งเป็นหนี้สถาบันทางการเงินเฉพาะกิจ จำนวน 3.84 ล้านล้านบาท และธนาคารพาณิชย์ จำนวน 5.79 ล้านล้านบาท

หากเทียบเป็น GDP พบว่าหนี้ครัวเรือนไทยในไตรมาส 2/2563 เพิ่มขึ้น 83.8% สูงที่สุดในรอบ 18 ปี และสูงขึ้นจากไตรมาส 1/2563 ซึ่งมีระดับอยู่ที่ 80.1%

อย่างไรก็ตาม ในไตรมาสถัดไปยังคงต้องจับตากันเป็นพิเศษ เพราะคาดการณ์ว่าเศรษฐกิจยังคงจะติดลบอยู่ และสัดส่วนของหนี้ครัวเรือนอาจเพิ่มสูงขึ้นอีก

ด้านศูนย์วิจัยกสิกรไทย วิเคราะห์ว่าระดับหนี้ครัวเรือนไทยที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นการตอกย้ำภาพของภาระหนี้สูง ที่มาพร้อมกับฐานะทางการเงินของประชาชนที่อ่อนแอ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยงด้านรายได้ และการมีงานทำ ซึ่งกลุ่มลูกค้าหนี้รายย่อยจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มด้วยกัน ดังต่อไปนี้

กลุ่มแรก คือกลุ่มครัวเรือนที่ยังพอมีกำลังซื้อ (รายได้ไม่ได้รับผลกระทบมากนักจากปัญหาเศรษฐกิจในปัจจุบัน และยังมีความสามารถในการชำระหนี้สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานการปล่อยสินเชื่อของสถาบันการเงิน) มีการก่อหนี้ก้อนใหญ่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะสินเชื่อที่อยู่อาศัย สะท้อนจากสินเชื่อบ้านปล่อยใหม่ที่เพิ่มขึ้นราว 1.42 แสนล้านบาทในไตรมาส 2/2563 (สูงกว่ายอดปล่อยใหม่ในไตรมาสแรกที่ 1.38 แสนล้านบาท) ซึ่งเป็นช่วงที่ผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์ผลักดันแคมเปญออกมาเพื่อจูงใจการตัดสินใจของลูกค้า

กลุ่มที่ 2 คือกลุ่มครัวเรือนที่เผชิญปัญหาการขาดสภาพคล่องจากผลกระทบของปัญหาเศรษฐกิจ ส่วนหนึ่งสะท้อนผ่านข้อมูลลูกหนี้รายย่อยที่รับความช่วยเหลือจากสถาบันการเงิน โดยเฉพาะมาตรการระยะแรกที่มีการพักชำระหนี้ และลดภาระผ่อนต่อเดือน ซึ่งจำนวนบัญชีลูกหนี้รายย่อยที่เข้าโครงการระยะแรกมีถึง 11.5 ล้านบัญชี (33% ของบัญชีลูกหนี้รายย่อยทั้งหมด) คิดเป็นภาระหนี้ประมาณ 3.8 ล้านล้านบาท (28% ของยอดคงค้างหนี้ครัวเรือน)

นอกจากนี้ ปัญหาการขาดสภาพคล่องยังทำให้ครัวเรือนบางส่วนจำเป็นต้องก่อหนี้เพิ่มขึ้น เพื่อการดำรงชีพและสำหรับรองรับรายจ่ายเพื่อการอุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวันด้วยเช่นกัน

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่าหนี้ครัวเรือนไทยในปี 2563 มีแนวโน้มที่จะขยับขึ้นมาอยู่ในระดับ 88-90% ต่อ GDP โดยดูจากภาพรวมเศรษฐกิจไทยที่คาดว่าจะหดตัวในครึ่งปีหลัง

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

• World Bank ประเมินเศรษฐกิจไทยปี 63 ติดลบ 8.3% มากที่สุดในอาเซียน