ทรัพย์สินทางปัญญาแอบแฝงอยู่ในชีวิตประจำวันของทุกท่าน เพราะมันคือความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผู้คิดค้น หรือความคิดสร้างสรรค์อันดีที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ดังนั้นความคิดเหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่ที่ต้องได้รับความคุ้มครอง
กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ จึงจัดโครงการให้ความรู้ ในหัวข้อเรื่อง ทรัพย์สินทางปัญญากับอาเซียน โดย นายพรวิช ศิลาอ่อน นักวิชาการพาณิชย์ชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มความร่วมมือระหว่างประเทศ กรมทรัพย์ทางปัญญา เข้าร่วมให้ข้อมูลอันเป็นประโยชน์ถึงเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา ทั้งด้านความหมายของทรัพย์สินทางปัญญา บทบาทของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบบคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาในอาเซียน ทรัพย์สินทางปัญญาในการค้าระหว่างประเทศ การถูกละเมินทรัพย์สินทางปัญญาสินค้าส่งออกของไทย และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้วยทรัพย์สินทางปัญญาภายใต้ AEC
โดยทรัพย์สินทางปัญญานั้น แบ่งตามหัวข้อ คือ ลิขสิทธิ์ ซึ่งหลายท่านอาจเข้าใจผิดและเรียกทรัพย์สินทางปัญญาเป็นคำว่า ลิขสิทธ์ทั้งหมด แต่คำว่าลิขสิทธ์นั้นจำกัดความถึง ผลงานทางด้านความคิด เชิงสร้างสรรค์ และจะคุ้มครองได้โดยอัตโนมัติ นอกจากนี้ยังมีสิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ความลับทางการค้า พันธุ์พืชใหม่ และแผนภูมิวงจร สำหรับประโยชน์จากการจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญานั้น ผู้จดทะเบียนจะได้รับผลตอบแทนทางความคิด ซึ่งหมายถึงเม็ดเงิน ที่ได้จากการสร้างสรรค์ผลงาน เพื่อจูงใจให้มีการคิดค้นผลิตภัฑณ์ใหม่ ๆ ขึ้นมา และเกิดการพัฒนาต่อยอด ซึ่งกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) เป็นผู้คุ้มครอง ปกป้องสิทธิ์ในทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในประเทศและต่างประเทศ ส่งเสริมความรู้ การสร้างสรรค์ และการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาในเชิงพาณิชย์ สำหรับตัวอย่างประเทศที่ประสบความสำเร็จจากการสร้างสรรค์ และใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญา ได้แก่ สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น เกาหลี สิงคโปร์ จากผลงานสร้างสรรค์ ในเรื่องสื่อบันเทิง เช่น การ์ตูน ละคร ภาพยนต์ รวมถึงด้านเครื่องยนต์ รถยนต์ หรือหุ่นยนต์ เป็นต้น โดยแผนปฏิบัติการด้านทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียนในปี 2554 ถึง 2558 ของไทยคือ เพื่อสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นในระบบทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียนโดยคำนึงถึงระดับการพัฒนาที่ต่างกัน ทั้งนี้ยังมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านกฏหมาย และนโยบายทรัพย์สินทางปัญญาในระดับประเทศและระดับภูมิภาคของอาเซียน พร้อมทั้งส่งเสริมการสร้างสรรค์ การสร้างความตระหนัก และการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาในเชิงพาณิชย์เพื่อทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือในการสร้างนวัตกรรมและการพัฒนาประเทศ ขณะเดียวกันจะร่วมมีบทบาทในเวทีทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างประเทศและสร้างความสัมพันธ์กับคู่เจรจา นอกจากนี้ยังจะการสร้างความร่วมมือระหว่างสมาชิกอาเซียนและส่งเสริมและส่งเสริมศักยภาพของบุคลากรในสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียนการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาในต่างประเทศนั้นมี 2 ลักษณะคือ การถูกผู้ผลิตรายอื่นในประเทศที่ส่งสินค้าไปขายเลียนแบบเครื่องหมายทางการค้า และนำไปยื่นจดทะเบียนในประเทศนั้น ๆ เพื่อให้ผู้บริโภคเกิดความเข้าใจผิด จนทำให้เมื่อผู้ประกอบส่งสินค้าออกไปยังต่างประเทศ ไม่สามารถเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าของตนเองได้ และการถูกบุคคลอื่น ผลิตสินค้าเลียนแบบจนทำให้ผู้ประการสูญเสียโอกาสในการทำการค้าในต่างประเทศ อีกทั้งยังเสียเวลา รวมถึงค่าใช้ในการฟ้องร้องบังคับคดี ในด้านทิศทางการเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขันด้วยการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาภายใต้ AEC ควรเข้าใจในระบบการยื่นจดสิทธิบัตรกับความก้าวหน้าของธุรกิจทั้งต่างประเทศและในประเทศ ทั้งนี้ ไทยควรเสริมสร้างศักยภาพด้านทรัพย์สินทางปัญญาของไทย ให้มีความหลากหลายด้านภูมิปัญญาพื้นบ้าน ทรัพยกรชีวภาพ และสินค้าส่งออกสำคัญโดยเฉพาะสินค้าเกษตรให้มีความพิเศษเฉพาะตัว พร้อมผลักดันการพัฒนา GI ของสมาชิกอาเซียนเป็นเรื่องที่บรรจุอยู่ภายใต้แผน AEC
กล่าวคือทุกหน่วยงานได้มีแผนในการรับมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาในอาเซียนไว้แล้ว ไม่ว่าจะเป็น การคุ้มครองด้านเครื่องหมายทางการค้า ความคิดสร้างสรรค์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านการออกแบบ การมีสิทธิบัตร หรือในด้านลิขสิทธิ์ นอกจากนี้ยังมีเว็บปไซต์ที่รวมด้าน ทป. (IP Portel) เพื่อเป็นศูนย์กลางข้อมูลด้ารทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียนที่สามารถเข้าไปค้นหาข้อมูลได้นทุกประเทศอาเซียน ทั้งนี้ผู้ประกอบการไทยเอง ควรมีความพร้อมในการใช้ทรัพย์สินทางปัญญา สร้างคุณค่า พัฒนาธุรกิจในกระแสโลกาภิวัตน์ โดยการรับรู้การเปลียนแปลงที่จะเกิดขึ้น มองหาโอกาส สร้างความนิยมในสินค้าของไทย ลดผลกระทบทางด้านทรัพย์สินทางปัญญาโดยการจดทะเบียนสินค้า ซึ่งเป็นการลดการแข่งขันที่อาจจะสูงขึ้น พร้อมทั้งเตรียมความพร้อมโดยการเปิดรับข้อมูลความรู้ ข่าวสารทุกความเคลื่อนไหว และปรับปรุงองค์กร พร้อมพัฒนาศักยภาพ ให้มีโอกาสในการทำการตลาดที่เปิดกว้างมากยิ่งขึ้น
