การรวมตัวของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เป็นช่องทางในการทำการค้าที่ดีของผุ้ประกอบการ และก่อให้เกิดประโยชน์มากมายแก่ประชาชนในประเทศสมาชิก แต่ก่อนจะเข้าสู่เป้าหมายต่าง ๆ ได้จำเป็นต้องมีเสาหลัก เพื่อค้ำจุนให้ทั้ง 10 ประเทศสามารถก้าวข้ามอุปสรรค เข้าสู่ความเจริญรุ่งเรืองในอนาคตได้อย่างปลอดภัย
1. ประชาคมการเมืองและความมั่นคง (ASEAN Political-Security Community–ASC)
ความมั่นคงและเสถียรภาพทางการเมืองพื้นฐานเป็นสิ่งสำคัญ ที่ทำให้ประเทศสมาชิกมีความพร้อมในการร่วมมือป้องกันและจัดการความขัดแย้งระหว่างกันมากขึ้น เพื่อให้ประชาชนในอาเซียนอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ปราศจากภัยคุกคามด้านการทหาร โดยเฉพาะภัยข้ามชาติในรูปแบบต่าง ๆ สิทธิมนุษยชน เพื่อส่งเสริมแนวคิดประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนในภูมิภาค ทั้งนี้ประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียนมีเป้าหมาย ดังนี้ สร้างประชาคมให้มีค่านิยมร่วมกันในเรื่องของการเคารพความหลากหลายของแนวคิดและส่งเสริมให้ประชาชนเป็นศูนย์กลางของนโยบายและกิจกรรมภายใต้เสาการเมืองและความมั่นคง อีกทั้งให้ประชาคมอาเซียนสามารถเผชิญกับภัยคุกคามความมั่นคงในรูปแบบเดิมและรูปแบบใหม่ได้ พร้อมทั้งส่งเสริมความมั่นคงของมนุษย์ ให้มีปฏิสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นและสร้างสรรค์กับประชาคมโลก
2. ประชาคมเศรษฐกิจ (ASEAN Economic Community-AEC)
การรวมตัวของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนมีความชัดเจนอยู่แล้วในด้านของเศรษฐกิจ เพื่อสร้างเขตการค้าเสรีอาเซียนและเขตการลงทุนอาเซียน นับตั้งแต่ได้มีการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA) ขึ้น กิจกรรมของอาเซียนได้ขยายครอบคลุมไปสู่ทุกสาขาหลักทางเศรษฐกิจ ทั้งด้านการค้าขายแลกเปลี่ยน การลงทุน มาตรฐานอุตสาหกรรมและการเกษตร การขนส่ง พลังงาน การเงินการคลัง และทรัพย์สินทางปัญญาด้วยจำนวนประชากรกว่า 567 ล้านคน และทรัพยากรที่อุดมสมบูรณ์ของประเทศสมาชิกในอาเซียน ส่งผลให้มีศักยภาพมากพอที่จะเป็นตลาดและฐานการผลิตที่ใหญ่ที่สุด นำไปสู่อำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจในอนาคตต่อไป
3. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรม (ASEAN Socio-Cultural Community-ASCC)
ในการรวมตัวของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เป็นการรวมตัวกันจากหลายประเทศย่อมมีความแตกต่างกัน ทางด้านสังคม วัฒนธรรมและสิ่งต่าง ๆ ดังนั้นเพื่อให้ประชาคมฯมีความเป็นอยู่ที่ดีและการพัฒนาในหลายด้าน จึงได้มีการมุ่งพัฒนาความร่วมมือในสาขาการศึกษา วัฒนธรรม สาธารณสุข พลังงาน สวัสดิการสังคม อีกทั้งมีเป้าหมายให้ประชาชนในภูมิภาค รู้จักและเข้าใจกันมากขึ้น มีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมอาเซียนโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อการสร้างประชาคมแห่งสังคมที่เอื้ออาทร แก้ไขผลกระทบต่อสังคมจากการรวมตัวทางเศรษฐกิจ ส่งเสริมความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมและการจัดการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างถูกต้อง ส่งเสริมความเข้าใจระหว่างประชาชนในระดับรากหญ้า การเรียนรู้ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมรวมทั้งรับรู้ข่าวสารเพื่อให้ประชาชนตระหนักถึงเอกลักษณ์อาเซียน (ASEAN Identity)
หากขาดเสาหลักเสาใดเสาหนึ่งไป การร่วมตัวกันของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนอาจดำเนินไปได้อย่างไม่สมบรูณ์ เพราะทั้ง 3 เสาหลักนี้ ได้ครอบคลุมทุกองค์ประกอบที่จะทำให้ประชาคมอยู่ด้วยกันได้อย่างสันติสุข ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับความร่วมมือกันจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และที่สำคัญที่สุดคือความร่วมมือจากประชากรในประเทศสมาชิกทั้งหมด ที่เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจร่วมกันสู่ความยิ่งใหญ่ของประชาคมฯในอนาคตต่อไป
