ประกันขนส่งสินค้าทางทะเล คือ การประกันความเสียหายแก่เรือและสินค้าที่อยู่ในระหว่างการขนส่งทางทะเล และยังขยายของเขตความคุ้มครองไปถึง
การขนส่งสินค้าทางอากาศ และ
ทางบก ซึ่งต่อเนื่องกับการขนส่งทางทะเลด้วย ซึ่งจำเป็นอย่างมากสำหรับผู้ค้าที่มีการขนส่งสินค้าเนื่องด้วยความเสี่ยงในการเสียหายจากอุบัติเหตุ หรือเหตุการณ์ที่คาดไม่ถึงต่างๆเพียงครั้งเดียวอาจจะทำให้ขาดทุนอย่างมากจึงมีการประกันขนส่งสินค้าทางทะเล เพื่อลดความเสี่ยงของผู้ค้าที่มีการขนส่งสินค้า
ประเภทของการประกันภัยทางทะเล
1. การประกันภัยตัวเรือ ( Hull Insurance ) : จะคุ้มครองความเสียหายต่อตัวเรือจากอุบัติเหตุต่างๆ เช่น ภัยจากลมพายุ, เรือเกยตื้น, เรือชนกัน, เรือชนหินโสโครก เป็นต้น และยังหมายความรวมไปถึงการประกันค่าระวางด้วย
2. การประกันภัยสินค้า ( Cargo Insurance ) : คุ้มครองสินค้าที่เอาประกันภัยซึ่งอยู่ในระหว่างการขนส่งทางทะเล ภัยที่ได้รับการคุ้มครองขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ผู้เอาประกันภัยเลือกซื้อความคุ้มครองไว้
ผู้มีสิทธิในส่วนได้ส่วนเสียที่อาจจะเอาประกันภัยทางทะเลได้
ผู้ที่จะเอาประกันภัยได้ต้องมีส่วนได้ส่วนเสียในเหตุที่เอาประกันภัย เช่น เจ้าของเรือ, เจ้าของสินค้าหรือผู้รับขนส่ง เป็นต้น ผู้ที่เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในสินค้าขณะเกิดความเสียหายย่อมได้สิทธิเรียกร้องให้บริษัทชดใช้ค่าสินไหมทดแทนได้
ภัยที่คุ้มครองและเงื่อนไขความคุ้มครองในกรมธรรม์
1. ภัยทางทะเล ( Peril of the sea ) เช่น ภัยจากพายุ, มรสุม, เรือจม, เรือชนกัน และเรือเกยตื้น
2. อัคคีภัย ( Fire ) ได้แก่ ความเสียหายที่เกิดจากไฟไหม้ แต่ต้องไม่เกิดจากความประพฤติผิดของผู้เอาประกันภัยเอง หรือเกิดจากการลุกไหม้ขึ้นมาเองของสินค้าอันเนื่องมาจากธรรมชาติ
3. การทิ้งทะเล ( Jettisons ) หมายถึง การเอาของทิ้งทะเลเพื่อให้เรือเบาลงขึ้น
4. โจรกรรม ( Thieves ) หมายถึง การโจรกรรมอย่างรุนแรงโดยใช้กำลังเพื่อช่วงชิงทรัพย์ ของมีค่า
5. การกระทำโดยทุจริตของคนเรือ ( Barratry ) หมายถึง การกระทำอันมิชอบของคนเรือมีเจตนากลั่นแกล้งทุจริต ตั้งแต่นายเรือจนกระทั่งถึงลูกเรือที่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ ทรัพย์สินและการกระทำนั้นต้องปราศจากการรู้เห็นเป็นใจ ของเจ้าของทรัพย์
การเลือกซื้อความคุ้มครอง
ความคุ้มครองแต่ละแบบจะแตกต่างกันออกไปโดยจะมี 3ประเภทได้แก่
1. F.P.A. ( Free from Particular Average ) การประกันตามเงื่อนไขนี้ให้ความคุ้มครองแคบที่สุด
กล่าวคือ บริษัทประกันภัยจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเฉพาะเมื่อสินค้าเสียหายโดยสิ้นเชิง (Total Loss) เท่านั้น ถ้าสินค้านั้นได้รับความเสียหายแต่เพียงบางส่วน (Partial Loss) จะไม่ได้รับการชดใช้
2. W.A. ( With Average ) การประกันภัยตามเงื่อนไขให้ความคุ้มครองความเสียหายโดยสิ้นเชิง และความเสียหายบางส่วนด้วย แต่ความเสียหายบางส่วนนี้จะต้องไม่ต่ำกว่า 3% ของข้อมูลค่าทรัพย์สินที่เอาประกันภัย
3. All Risks เป็นเงื่อนไขความคุ้มครองที่กว้างที่สุด คือ ให้ความคุ้มครองทั้งความเสียหายบางส่วน และสิ้นเชิงโดยไม่จำกัดเปอร์เซ็นต์ความสูญเสีย
เงื่อนไขและขอบเขตความคุ้มครองในการประกันภัยทางทะเลและขนส่ง
ตลาดการประกันภัยทางทะเลและขนส่งประเทศไทย เงื่อนไขจะความคุ้มครองที่ผู้รับประกันภัยส่วนใหญ่ จัดให้แก่ผู้เอาประกันภัยโดยยึดถือตามเงื่อนไขความคุ้มครองที่ใช้กันในประเทศอังกฤษ ซึ่งเงื่อนไขความคุ้มครองที่จัดทำขึ้นโดย กลุ่มผู้รับประกันภัย อันได้แก่ The Institute of London Underwriters, the Liverpool Underwriters Association และ Lloyds Underwriters Association
เงื่อนไขความคุ้มครองที่จัดทำโดยกลุ่มผู้รับประกันภัยดังกล่าว จะขึ้นด้วยคำว่า ‘Institute’ ซึ่งเป็นที่รู้จักแลยอมรับ ในวงการธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น ผู้ส่งออก ผู้นำเข้า ธนาคาร หรือ ตัวแทนในการพิจารณาค่าสินไหมทดแทนในการประกันภัย ขนส่งสินค้าทางทะเลโดยทั่วไป มีชุดเงื่อนไขความคุ้มครอง 3 ชุด ที่เป็นที่นิยมกัน ซึ่งได้กำหนดขอบเขตความเสี่ยงภัยที่คุ้มครอง ลดหลั่นลงไปตามลำดับ