นวัตกรรมปัจจุบันคือ การรวบรวมสิ่งใหม่ๆ ให้กลายเป็นระบบทางนวัตกรรม ซึ่งสิ่งนี้เป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาเรื่องการทำธุรกิจอย่างยิ่ง ตัวอย่างเช่น นวัตกรรมในมุมจีน ที่เขาเริ่มจากการเลียนแบบ และเรียนรู้ กระทั่งทำออกมาเป็นแบรนด์ตัวเอง ฉะนั้นคุณต้องเริ่มจาก 1.ลงมือทำ 2.ขยายผลผลิต 3.จำหน่ายสินค้ากระตุ้นตลาด 4.สร้างสรรค์สิ่งที่ใหม่กว่า
คุณพันธพงศ์ ตั้งธีระสุนันท์ ผู้จัดโครงการ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ เล่าในงานสัมมนา SMART SME EXPO 2015 ว่า “ในปัจจุบันมีอยู่ 2 ส่วนที่ทำให้นวัตกรรมไม่สำเร็จนั่นก็คือ 1.)มองธุรกิจผิดพลาดไป เพราะกระแสความเปลี่ยนแปลงนั้นสามารถแปรผลันได้ตลอดเวลา และ2.)เกิดความผิดพลาดของเทคโนโลยี ดังนั้นในวงจรเหล่านี้จึงทำให้เกิดการประเมินขึ้น เพื่อดูในเรื่องของตลาดว่า ควรไปในทิศทางไหนนั่นเอง ฉะนั้นถ้าให้พูดถึงนวัตกรรม มักจะนึกถึง การสร้างสรรค์ การเพิ่มมูลค่า เทคโนโลยี หรือการใช้ประโยชน์ใหม่ เป็นต้น ฉะนั้นสิ่งเหล่านี้ส่งผลให้เกิด 4 ก้อนนี้ 1. เกิดกลุ่มคนนักคิดสร้างสรรค์ 2.เกิดกลุ่มสังคมผู้ใช้ผู้บริโภค 3.เกิดกลุ่มผู้ผลิตและอุตสาหกรรม และ 4.เกิดกลุ่มนักวิจัยและพัฒนา เพราะฉะนั้นคำนิยามของนวัตกรรมใหม่คือ การเก็บรวบรวมสิ่งใหม่ ๆ รวบรวมมาเป็นระบบกระบวนการนวัตกรรมทางสังคม”
นวัตกรรมมองอย่างไร
คุณพันธพงศ์ เล่าว่า“หลายคนอาจนึกว่านวัตกรรมเกี่ยวอะไรกับการผลิตบ้างซึ่งคุณพันธพงศ์ เล่าว่า ถ้าหากคุณนึกถึงการผลิตขนมปัง ต้องนึกถึงว่าองค์ประกอบของการทำขนมปังมีอะไรบ้าง ต่อมาต้องนึกถึงกระบวนการทำให้สุกก่อน อีกทั้งสิ่งสำคัญที่ต้องนึกถึง คือคุณค่าของขนมปังที่เราทำขึ้นด้วย ส่วนการทำการผลิตนั้นให้กลายเป็นนัวตกรรม ซึ่งเราต้องนึกย้อนกลับมาว่าต้องมีอะไรบ้าง นั่นก็คือ ต้องมีองค์ประกอบ ส่วนประกอบ ระบบ และมีคุณค่า รวมทั้งต้องเพิ่ม พื้นฐาน มาตรฐาน เลียนแบบ ด้วย นอกจากนี้หากคิดจะทำนวัตกรรมต้องตั้งใจ และพัฒนาต่อไปเรื่อย ๆ”
คุณค่าของการทำงานของสมองและพฤติกรรม
คุณพันธพงศ์ เล่าว่า “ผู้บริโภคหลายคนมักจะเลือกซื้อสินค้าจากการมองเห็น การรับรู้ หรือการปลูกฝังมารุ่นสู่รุ่น ดังนั้นหากจะทำให้สินค้าของเราเกิดการรับรู้ ต้องมีการทำตลาด หรือประชาสัมพันธ์ออกไป แล้วกลุ่มผู้บริโภคก็จะเข้ามาซื้อสินค้าไปลองใช้ และอาจจะเกิดการบอกต่อกันอีกที”
นวัตกรรมในมุมจีน?
คุณพันธพงศ์ เล่าว่า “โดยปกติแล้วเมื่อเรานึกถึงสินค้าของจีน อาจนึกถึงของเลียนแบบจากจีนที่เขาสามารถทำออกมาได้อย่างเหมือนของดั่งเดิม ซึ่งเรียกได้ว่า เป็นการเรียนรู้ที่ดีในการสร้างนวัตกรรมนั่นเอง ดังนั้นในประเทศเขาจึงไม่ซีเรียสในเรื่องของการเลียนแบบสินค้า ถ้าหากคุณทำได้ก็ทำ อีกทั้งทางประเทศจีนนับว่ามีทุนค่อนข้างเยอะ จึงมีเงินมาลงทุนทำในสินค้าเหล่านี้ด้วย ส่วนสำหรับตัวอย่างสินค้าที่ประเทศจีนผลิตเลียนแบบเริ่มแรกคือ สินค้า adidas ที่เขาเริ่มจากการเรียนรู้ที่ดีและพัฒนาจนกลายมาเป็นแบรนด์ตัวเอง นอกจากนนี้ทางประเทศเขาทำอะไรขึ้นหลาย ๆ อย่างไม่ว่าจะเป็นเรื่องของไอที เช่น Baidu facebook หรือ youtube เป็นต้น จนได้รับความนิยมในปัจจุบัน”
การพัฒนานวัตกรรมระดับบุคคลด้านนวัตกรรม
คุณพันธพงศ์ เล่าว่า “การพัฒนาระดับบุคคลต้องทำเป็นวงจร เช่นเริ่มจากการทำเทคโนโลยีส่วนธุรกิจ แล้วลงมือทำขยายผลต่อ มาจนถึงการแพร่กระจายนวัตกรรมออกสู่ตลาด กระทั่งนำมาสู่การพัฒนาเครื่องมือแก้ปัญหา และสร้างสรรค์ต่อไป หรือสามารถสรุปได้ว่า 1.คุณต้องลงมือทำ 2.ขยายผลผลิต 3.จำหน่ายสินค้าพร้อมกระตุ้นตลาด และ4.สร้างสรรค์สิ่งที่ใหม่กว่า”
ความเป็นเลิศทางนวัตกรรม
“เมื่อก่อนเราไปเน้นตรงโปรดักส์ และการลดต้นทุนเป็นอย่างมาก จนหลงลืมการสร้างจุดแข็ง และการพัฒนาคนขององค์กร ให้สามารถนำออกสู่ตลาดในวงกว้าง ฉะนั้นถ้าหากเราพัฒนาทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ องค์กรของคุณก็จะแข็งแกร่งขึ้น ฉะนั้นหลักการที่จะประเมินความสามารถขององค์กรคือ ต้องดูว่าคุณเรียนรู้มามากแค่ไหน แล้วสามารถนำมาพัฒนาต่อไปได้อย่างไร อีกทั้งต้องดูคนในองค์กรว่า มีการแชร์ความรู้หรือไม่ รวมไปถึงต้องดูว่าองค์กรคุณอ่อนในเรื่องอะไร แล้วก็หาผู้เชี่ยวมาสอนในส่วนนั้นให้เราสามารถพัฒนาต่อไปให้ได้” เล่าว่า
