ญี่ปุ่นเกิดแผ่นดินไหวอีกครั้ง (วันที่ 28 กรกฎาคม 2569) ในระดับความสั่นสะเทือน ขนาด 7.1 ที่จังหวัดคุมาโมโตะ เกาะคิวชู ทางตะวันตกเฉียงใต้ของญี่ปุ่น นำมาสู่เหตุการณ์ไม่คาดคิด เมื่อชั้น 2 ของ AEON Mall Kumamotoห้างสรรพสินค้าที่อยู่คู่ชีวิตประจำวันของคนญี่ปุ่นมานานกว่าครึ่งศตวรรษ พังถล่มลงมาหลังเกิดเหตุระเบิดที่คาดว่ามาจากแก๊สรั่วซึมจากความเสียหายของแผ่นดินไหว ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก
Smart SME จะพาไปทำความรู้จัก AEON Mall ห้างสรรพสินค้าที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของคนญี่ปุ่นว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร
รากฐานของ AEON ย้อนไปไกลถึงปี 1758 เมื่อตระกูลโอกาดะเปิดร้านขายสินค้าเบ็ดเตล็ดเล็กๆ ในเมืองโยกไกจิ ก่อนจะพัฒนาเป็นร้านขายผ้าชื่อ “โอกาดะยะ” และจดทะเบียนบริษัทอย่างเป็นทางการในปี 1926 จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1969 เมื่อทาคุยะ โอกาดะ ผู้นำตระกูลรุ่นที่ทำให้ธุรกิจก้าวกระโดด ได้ไปเยี่ยมชมห้างสรรพสินค้าในสหรัฐฯ และนำแนวคิด “shopping center” กลับมาปรับใช้ในญี่ปุ่น เขาจับมือกับอีกสองบริษัทคือ Futagi และ Shiro ควบรวมกิจการภายใต้ชื่อ “JUSCO” (Japan United Stores Company) ซึ่งได้ฉายาว่าเป็น “การควบรวมด้วยหัวใจ”
แน่นอนว่ากลยุทธ์ของ JUSCO ในยุคนั้นน่าสนใจตรงที่ยึดคติของตระกูลว่า “ต้องทำกำไรตอนตลาดขาลง ไม่ใช่ตอนขาขึ้น” ทำให้บริษัทเติบโตผ่านวิกฤตเศรษฐกิจได้อย่างมั่นคง จนขยายสาขาไปทั่วประเทศ แตกไลน์ธุรกิจหลากหลายทั้งร้านสะดวกซื้อ ร้านลดราคา ไปจนถึงแบรนด์เสื้อผ้าวัยรุ่น ก่อนรีแบรนด์ครั้งใหญ่เป็น “AEON” ในปี 2001 เพื่อสร้างเอกลักษณ์แบรนด์เดียวที่สื่อถึงความต่อเนื่องและความน่าเชื่อถือ
ปัจจุบัน AEON ไม่ได้เป็นแค่ห้างสรรพสินค้า แต่เป็นกลุ่มบริษัทโฮลดิ้งที่ครอบคลุมทั้งไฮเปอร์มาร์เก็ต ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ Ministop ร้านขายยา Welcia โรงภาพยนตร์ และธุรกิจการเงินอย่าง AEON Bank ส่วน “AEON Mall” ที่แยกตัวออกมาบริหารศูนย์การค้าโดยเฉพาะนั้น เติบโตจากจุดเริ่มต้นเล็กๆ จนปัจจุบันบริหารห้างมากถึง 203 แห่ง แบ่งเป็น 164 แห่งในญี่ปุ่น และอีก 39 แห่งในต่างประเทศ ทั้งจีน เวียดนาม กัมพูชา และไทย
กลยุทธ์ที่ทำให้แบรนด์ครองใจคนญี่ปุ่นได้ยาวนาน คือการวางตัวเองเป็น “ศูนย์กลางของชุมชน” ไม่ใช่แค่พื้นที่ช้อปปิ้ง หลายสาขาถูกออกแบบให้มีทั้งสำนักงานเทศบาล คลินิก และพื้นที่กิจกรรมสาธารณะอยู่ในตัวอาคาร เพื่อให้คนในพื้นที่ต้องพึ่งพาห้างในชีวิตประจำวันจริงๆ นอกจากนี้ AEON ยังมีนโยบายร่วมมือกับ SME และซัพพลายเออร์ท้องถิ่นผ่านโปรแกรมเช่าพื้นที่และป็อปอัพสโตร์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้แบรนด์ยังคงความรู้สึก “ใกล้ชิดชุมชน” แม้จะเป็นบริษัทระดับประเทศ
นี่คือเหตุผลที่เหตุการณ์ที่คุมาโมโตะสร้างแรงสั่นสะเทือนในวงกว้าง เพราะนี่ไม่ใช่แค่ห้างธรรมดา แต่คือสถานที่ที่คนในพื้นที่ไว้วางใจให้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน เมื่อชั้น 2 ของสาขาคุมาโมโตะพังถล่มหลังเกิดระเบิดจากแก๊สรั่ว ทำให้มีพนักงานและลูกค้าติดอยู่ในซาก มีรายงานผู้เสียชีวิต-บาดเจ็บในจุดเกิดเหตุ
สิ่งที่น่าสนใจในมุมธุรกิจคือ แม้ AEON Mall จะมีชื่อเสียงด้านการออกแบบอาคารที่คำนึงถึงความยืดหยุ่นต่อภัยพิบัติมาตลอด เนื่องจากญี่ปุ่นเผชิญแผ่นดินไหวกว่า 1,500 ครั้งต่อปี แต่เหตุการณ์ครั้งนี้สะท้อนว่าความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติที่ซ้อนทับกับปัจจัยรอง เช่น ระบบแก๊สหรือโครงสร้างพื้นฐานที่เสียหาย สามารถนำไปสู่หายนะที่ยากจะป้องกันได้ทั้งหมด แม้แต่ธุรกิจที่มีระบบบริหารความเสี่ยงระดับองค์กรขนาดใหญ่
Post Views: 108
