Other

ค่าทิป ธรรมเนียมการให้ที่ไม่เหมือนกัน : เสน่ห์ ศรีสุวรรณ

Tip เป็นคำภาษาอังกฤษที่มีหลายความหมาย เช่นปลายแหลม ยอด ส่วนที่สวมปลาย การลาดเอียง การตีเบาๆ สถานที่ทิ้งขยะ คำแนะนำ แต่ความหมายที่คุ้นเคยและเรียกทับศัพท์ภาษาอังกฤษว่า “ทิป” ก็คือเงินรางวัลหรือค่าตอบแทนการให้บริการ เป็นที่รับรู้กันว่าการให้ทิปกับพนักงานหรือผู้ที่ให้บริการขึ้นอยู่กับความพึงพอใจในการรับบริการหรือให้เพื่อเป็นสินน้ำใจแก่ผู้ให้บริการ ไม่ใช่ภาคบังคับแต่เป็นเรื่องของธรรมเนียมปฏิบัติ ประเทศไทยเรามีธรรมเนียมการให้ทิปกันโดยทั่วไปไม่มีกำหนดกฎเกณฑ์ว่ามากน้อยเพียงใดแล้วแต่ความพอใจ เงินทอนที่เหลือจากค่าอาหารก็มักจะให้เป็นค่าทิปให้กับพนักงานบริการซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นทิปรวมที่ทางร้านเอาไปแบ่งเฉลี่ยให้กับพนักงานบริการทุกคน ถ้าพนักงานคนใดบริการดีหรือให้บริการเป็นการเฉพาะโต๊ะเฉพาะห้องลูกค้าก็มักจะให้ทิปโดยตรงกับพนักงานคนนั้นเพิ่มเป็นพิเศษ ถ้าทางร้านมีการคิดค่าบริการหรือเซอร์วิสชาร์จปกติประมาณสิบเปอร์เซ็นต์ ลูกค้าก็มักจะให้ค่าทิปน้อยหน่อยหรือบางทีก็ไม่ให้เลยเพราะถือว่าทางร้านเก็บค่าบริการไปแล้ว บางร้านไม่มีเซอร์วิสชาร์จก็อาจมีการเขียนหรือให้ลูกค้าทราบว่าทางร้านไม่ได้คิดค่าบริการเพื่อให้ลูกค้าทราบและจะได้ให้ทิปกับพนักงานตามความเหมาะสม บางร้านก็มีกล่องไว้ให้ลูกค้าใส่เงินทิปก็มี ค่าทิปที่ต้องจ่ายกันเป็นประจำก็คือทิปพนักงานที่ดูแลการจอดรถ ตอนนำรถเข้าจอดบางทีก็มีบางที่ก็ไม่มีพนักงานมาอำนวยความสะดวกในการจอดแต่เวลาจะขับรถออกก็จะมีพนักงานปรากฏตัวออกมาทำเป็นช่วยปิดประตูหรืออำนวยความสะดวกในการขับรถออกแต่จุดมุ่งหมายสำคัญก็คือมารับเงินทิปนั่นเอง ค่านิยมอย่างหนึ่งก็คือถ้าเป็นรถหรูรถราคาแพงเงินค่าทิปก็ควรจะมากรถทั่วไป ถ้ามีผ้ามาบริการคลุมรถที่จอดกลางแจ้งก็ต้องให้ทิปมากกว่าปกติหน่อย ถ้ามีบริการขับรถไปจอดให้หรือที่เรียกว่า Valet Parking ก็ต้องให้ทิปมากหน่อย การให้ทิปพนักงานโรงแรมเป็นเรื่องปกติ เช่นพนักงานขับรถรับส่งสนามบิน พนักงานยกกระเป๋า พนักงานพาไปส่งยังห้องพัก พนักงานส่งอาหารไปยังห้องพัก แขกที่เข้าพักควรต้องเตรียมแบงก์ย่อยติดกระเป๋าไว้เช่นแบงก์ยี่สิบหรือแบงก์ห้าสิบเอาไว้ทิปพนักงานด้วย ในบางประเทศโดยเฉพาะประเทศในทวีปยุโรปจะคิดเงินค่าบริการของพนักงานยกกระเป๋าหรือที่เรียกว่า Porter ไว้เป็นเรื่องเป็นราวแบบนี้ไม่ต้องทิปเพิ่มเติมแล้วก็ได้ ผมมักจะมีแขกต่างประเทศถามอยู่บ่อยครั้งว่าธรรมเนียมการให้ทิปของประเทศไทยเป็นอย่างไร ผมก็จะตอบไปว่าให้ตามความพึงพอใจหรือตามความเหมาะสมไม่ต้องให้มากมายและบางแห่งก็มีการคิดค่าบริการหรือเซอร์วิสชาร์จอยู่แล้ว แต่ถึงกระนั้นก็เป็นที่น่าสังเกตว่าคนต่างชาติโดยเฉพาะฝรั่งยุโรปหรืออเมริกาจะให้ทิปมากกว่าคนไทยทำให้พนักงานบริการบางคนเอาใจใส่ให้บริการฝรั่งต่างชาติมากกว่าคนไทยเพราะหวังได้ทิปนั่นเอง ทำให้คนไทยรู้สึกไม่ค่อยพอใจ ธรรมเนียมการทิปในแต่ละประเทศแตกต่างกัน เช่นญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีวัฒนธรรมไม่ต้องให้ทิปอาจเป็นเพราะราคาสินค้าและบริการสูงอยู่แล้ว พนักงานบริการได้รับเงินเดือนหรือค่าตอบแทนจากนายจ้างสูงจึงไม่ต้องการได้เงินทิปพิเศษเพิ่มเติมจากลูกค้า ผมเคยให้ทิปกับพนักงานบริการร้านอาหารกลับได้รับคำขอบคุณและปฏิเสธที่จะรับทิป ผมพยายามคะยั้นคะยอที่จะให้ก็ยังได้รับการปฏิเสธที่จะไม่รับเช่นเดิมจนผมต้องเอาทิปคืน เป็นไปได้ว่าถ้าพนักงานบริการผู้นั้นรับทิปไปจะเป็นเรื่องแปลกเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง  ดังนั้นลูกค้าควรเก็บเงินทอนโดยไม่ต้องเหลือไว้เป็นทิปซึ่งถือเป็นเรื่องที่ควรปฏิบัติในประเทศญี่ปุ่น สิงคโปร์ก็ไม่มีข้อปฏิบัติในการให้ทิปไม่ว่าจะเป็นแท็กซี่ โรงแรม ร้านอาหาร แต่อาจให้ทิปเล็กๆน้อยๆสักเหรียญสองเหรียญกับพนักงานโรงแรมที่ช่วยยกกระเป๋าก็เรื่องที่ทำได้ สิงคโปร์จะมีค่าชาร์จที่กำหนดไว้เป็นมาตรฐานชัดเจนเช่นค่าแท็กซี่อาจบวกเซอร์ชาร์จ(Surcharge)เพิ่มเติมกรณีเรียกจากสนามบินหรือชั่วโมงเร่งด่วนหรือเกินเวลาปกติ  ร้านอาหารบางร้านก็อาจมีเซอร์วิสชาร์จปกติ […]